Telefonyňyz jyrlaýar we ekranda tanyş däl, 0212 ýa-da 0312 ýaly bir belgi görünýär. Bu jaňyň haýsy şäherden gelýändigini we ygtybarlydygyny bilmek üçin sebit kodlaryny bilmegiňiz gerek.
Häzirki wagtda mobil telefonlar aragatnaşygyň merkezinde bolsa-da, hemişelik telefonlar resmi edaralar, uly kärhanalar we köp sanly öýler üçin esasy aragatnaşyk guraly bolup galýar. Bir belginiň başyndaky üç belgili kod, size şol jaňyň geografiki taýdan nireden edilendigi barada ilkinji we iň möhüm maglumaty berýär. Howpsuzlyk nukdaýnazaryndan bu maglumaty dogry seljermek, gelýän jaňyň hakykylygyny anlamaga kömek eder.
Mysal üçin, garaşýan resmi resminamaňyz ýa-da kargoňyz bar bolsa, adatça degişli şäheriň ýerli kody bilen jaň edilmegine garaşylýar. Bu kodlary bilmek diňe bir jaň edeniň ýerini anyklamak bilen çäklenmän, eýsem telefon galplygy synanyşyklaryna garşy goranyş mehanizmini ösdürmäge hem mümkinçilik berýär. Eger hiç hili baglanyşygyňyz bolmadyk bir şäherden yzygiderli jaň gelýän bolsa, bu mahabat ýa-da islenmeýän bir jaň bolup biler.
Türkiýäniň iň köp ilatly şäheri bolan İstanbul, telefon akymynyň köplügi sebäpli iki dürli sebit koduna eýe bolan ýeke-täk şäherdir. Şäheriň Ýewropa we Anatoliýa taraplary bu kodlar arkaly biri-birinden tapawutlandyrylýar. Bu bölünişik hemişelik telefonlaryň infrastrukturasyny meýilleşdirmek üçin ýyllar ozal döredilen we häzirki wagtda hem güýjüni saklaýan ulgamdyr.
İstanbul'dan gelýän jaňda bu iki kody görmek gaty adaty ýagdaýdyr, sebäbi Türkiýädäki köp sanly banklaryň baş edaralary, uly ätiýaçlandyryş kompaniýalary we e-söwda saýtlarynyň operasion merkezleri İstanbul'da ýerleşýär. Emma muňa garamazdan, tanyş däl belgilere garşy elmydama seresap bolmakda peýda bardyr.
Türkiýäniň dolandyryş we ykdysady merkezleri bolan beýleki uly şäherleriň sebit kodlary hem ýygy-ýygydan duş gelýär. Esasanam döwlet edaralaryndan gelýän jaňlar barada söz açylanda, Ankara'nyň sebit kody bolan 0312 iň köp duş gelýän belgileriň başynda durýar.
Bu şäherlerden gelýän jaňlar adatça iş dünýäsi ýa-da resmi amallar bilen baglanyşyklydyr. Eger bu şäherlerde haýsydyr bir işiňiz ýok bolsa we jaň edýän belgi size nätanyş bolsa, jogap bermezden ozal belginiň kime degişlidigini barlamak oňat pikir bolup biler. Turkcaller programmasy bu nokatda size jaň edeniň şahsyýeti barada maglumat berip, ikirjiňlenmeleriňizi aýryp biler.
Türkiýädäki 81 şäheriň her biriniň özüne mahsus sebit kody bardyr. Bu kodlar adatça geografiki sebitlere görä toparlara bölünendir. Marmara sebiti 2 bilen başlaýan, İç Anadolu sebiti 3 bilen, Gara deňiz we Gündogar sebitleri bolsa 4 bilen başlaýan kodlary ulanýarlar. Ine, elipbiý we geografiki ähmiýetine görä tertiplenen käbir möhüm şäher kodlary:
| Şäheriň ady | Sebit kody |
|---|---|
| İstanbul (Ýewropa) | 0212 |
| İstanbul (Anatoliýa) | 0216 |
| Ankara | 0312 |
| İzmir | 0232 |
| Bursa | 0224 |
| Antalya | 0242 |
| Adana | 0322 |
| Konya | 0332 |
| Erzurum | 0442 |
| Trabzon | 0462 |
| Gaziantep | 0342 |
| Kocaeli | 0262 |
| Eskişehir | 0222 |
| Diyarbakır | 0412 |
| Samsun | 0362 |
Syýahatçylyk we oba hojalygynyň merkezi bolan şäherlerimizden gelýän jaňlar hem gündelik durmuşymyzda ýer alýar. Esasanam tomus aýlarynda syýahatçylyk sebitlerinden edilýän jaňlaryň sany artyp biler. 0242 Antalya üçin ulanylýan kod bolsa, 0322 Adana'nyň, 0332 bolsa Konya'nyň hemişelik telefon kodudyr.
Erzurum (0442) we Trabzon (0462) ýaly şäherler bolsa Gündogar we Gara deňiz sebitleriniň aragatnaşyk merkezleri ýalydyr. Bir belginiň 4 bilen başlamagy, jaňyň uly ähtimallyk bilen Gara deňiz, Gündogar ýa-da Günorta-gündogar Anatoliýa sebitlerinden edilendigini görkezýär. Bu umumy paýlanyşy bilmek, telefonyňyza jaň edýän nätanyşyň niýetini anlamagyňyzy ýeňilleşdirer.
Şäher kodlaryndan daşary, edara-kärhana aragatnaşygynda ýygy duş gelýän ýene iki sany dürli belgi topary bar: 444 we 0850. Bular geografiki sebite bagly bolmadyk belgilerdir. 444 bilen başlaýan belgiler köne görnüşli edara belgileridir we adatça bir hemişelik telefona baglydyrlar. Emma çykdajylary we tehniki çäklendirmeleri sebäpli häzirki wagtda meşhurlygyny ýitirýärler.
0850 belgiler bolsa bulut ulgamyna esaslanýan aragatnaşyk ulgamlarydyr. Olar fiziki kabeli talap etmeýärler we internet arkaly işleýärler. Bu belgileriň iň uly aýratynlygy, dünýäniň niresinde bolsaňyzam Türkiýäniň içinden jaň edilýän ýaly görnüp bilmesidir. Köp sanly müşderi hyzmatlary bu belgileri saýlaýarlar. Emma, gynansak-da, bu ýagdaý erbet niýetli adamlaryň hem bu belgileri aňsatlyk bilen alyp bilmegine sebäp bolýar. Şol sebäpli 0850 belgisinden gelýän jaňda edara degişlidigini tassyklatmak örän möhümdir.
Hemişelik telefonlar öňler iň ygtybarly aragatnaşyk guralydy, sebäbi her belgi fiziki salgy bilen baglanyşyklydy. Emma häzirki zaman tehnologiýasy bilen sesli jaňlar internet arkaly ugrukdyrylyp bilinýär. Galpçylar özlerini bank, polisiýa ýa-da prokuratura ýaly görkezmek üçin esasanam Ankara (0312) ýa-da İstanbul (0212) ýaly ynam döredýän şäher kodlaryny ulanyp bilerler.
Hemişelik telefondan gelýän jaňyň şübhelidigini anlamak üçin şu nokatlara üns berip bilersiňiz:
Käwagt telefonyňyzda +90 bilen başlaýan, ýöne adaty mobil ýa-da hemişelik telefon gurluşyna gabat gelmeýän belgileri görüp bilersiňiz. Käbir ýagdaýlarda galpçylar daşary ýurtdan edýän jaňlaryny Türkiýeden gelýän ýaly görkezmek üçin tehniki usullary ulanýarlar. Bu ýagdaýa belgini maskalamak diýilýär.
Ekranda görýän belgiňiz +90 555 000 00 00 görnüşinde Türkiýe formatynda bolsa-da, eger jaň edýäniň sesinde gijikme bar bolsa ýa-da aragatnaşygyň hili gaty pes bolsa, bu jaň internet programmasy arkaly edilýän bolup biler. Esasanam daşary ýurt bilen baglanyşykly galpçylyk toparlary bu usuly örän ýygy ulanýarlar. Şeýle şübheli ýagdaýda, garşy tarapyň aýdýan edarasynyň resmi belgisine özüňiz jaň edip anyklamak iň ygtybarly ýoldur.
Tanyş däl bir belgi size jaň edende howsala düşmezden ozal şu ädimleri ätmek howpsuzlygyňyzy goramaga kömek eder. Ýatda saklaň, hiç bir resmi edara sizden telefonda nagt pul geçirmegiňizi ýa-da parol maglumatlaryňyzy soramaz.
Bu ýönekeý ädimler, esasanam garrylar we tehnologiýadan uzakda bolan adamlar üçin halas ediji bolup biler. Bilmeýän şäher koduňyzdan gelýän we sizi bir zada mejbur edýän jaňlar garşysynda asuda galmak iň uly ýaragyňyzdyr.
Galpçylar diňe bir ýalan ssenariýalar döretmek bilen çäklenmän, eýsem adamlaryň ynamyny gazanmak üçin mälim sebit kodlaryny hem ulanýarlar. Hemişelik telefon kodlaryny bilmek, bu oýuny bozmagyňyza kömek eder. Emma bu ýeke özi ýeterlik däldir. Öz howpsuzlygyňyz üçin enjamyňyzdaky howpsuzlyk sazlamalaryny hem optimallaşdyrmalyňyz.
Tanyş däl adamlaryňyza telefon arkaly asla T.C. şahsyýet belgiňizi, ejeňiziň gyzlyk familiýasy ýaly möhüm maglumatlary bermäň. Banklar adatça size jaň edenlerinde bu maglumatlaryň hemmesini soraýmazlar, diňe tassyklamak üçin belli bir sanlaryny sorarlar. Eger garşyňyzdaky adam dyzap duran bolsa, telefony öçüriň we öz ygtybarly kanalyňyz arkaly habarlaşyň.
Hakyky bir kompaniýa ýa-da edara adatça korporatiw belgini ulanýar. Mysal üçin, uly bir bank size şahsy öýjükli telefon belgisinden jaň etmez. Eger telefonyňyzda 05xx bilen başlaýan bir belgi görünýän bolsa we garşyňyzdaky adam bir bankdan jaň edýändigini aýdýan bolsa, bu uly bir duýduryşdyr.
Hemişelik telefonlarda bolsa ýagdaý biraz has çylşyrymlydyr. Kiçi kärhanalar adaty mähelle belgilerini ulanyp bilerler, emma uly guramalar adatça 444 ýa-da 0850 ýaly merkezleşdirilen ulgamlary ýa-da ATS arkaly çykýan 0212, 0312 ýaly şäher kodlaryny saýlaýarlar. Jaň edýän belginiň edara degişlidigini anlamagyň iň aňsat ýoly, şol belgini häzirki zaman jaň edeni anyklaýyş programmalary bilen barlamakdyr.
Indi ýüzlerçe şäher koduny ýa-da müňlerçe edara belgilerini ýatda saklamagyňyza zerurlyk ýok. Tehnologiýa sizi bu ýükden halas etmek üçin ajaýyp gurallary hödürleýär. Turkcaller ýaly programmalar, giň maglumat binýady arkaly jaň edeniň şäher belgisi, kompaniýa ýa-da ähtimallyk bilen galpçydygyny size bada-bat görkezip biler.
Siz diňe jaňy jogaplandyrmagy ýa-da jogaplandyrmazlygy karar berersiňiz. Bu hili programmalar ulanyjylaryň seslenmeleri bilen yzygiderli täzelenýär. Eger bir belgi köp adam tarapyndan 'mahabat' ýa-da 'galpçylyk' hökmünde bellenen bolsa, telefonyňyz jyrlanda bu duýduryşy ekranyňyzda görüp bilersiňiz. Bu bolsa size hem wagt gazandyrar, hem-de rahatlyk berer.
0212 kody İstanbul'uň Ýewropa tarapyna degişli sebit kodudyr. Beşiktaş, Şişli we Bakırköy ýaly etraplardaky hemişelik telefonlar şu kod bilen başlaýar.
0216 kody İstanbul'uň Anatoliýa tarapyna degişli hemişelik telefon kodudyr. Kadıköy, Üsküdar we Kartal ýaly etraplardan edilýän jaňlar şu kod bilen görünýär.
0312 kody Ankara şäherine degişlidir. Paýtagtdaky döwlet edaralary we öý telefonlary şu kod arkaly aragatnaşyk saklaýarlar.
0850 belgiler edara müşderi hyzmatlary tarapyndan ulanylýar, emma internet arkaly aňsatlyk bilen alynyp bilinýändigi üçin seresap bolmalydyr. Turkcaller ýaly programmalar bilen bu belgileriň kime degişlidigini barlamak howpsuzdyr.
Eger jaň edýän adam gorkuzylyp, sizden pul ýa-da parol soraýan bolsa, bu bir galpçylyk alamatydyr. Resmi edaralar asla telefon arkaly şeýle talaplary etmezler.
444 belgiler adatça adaty operator liniýalaryna baglydyr we geografiki sebit koduny talap etmeýär. 0850 bolsa doly internet esasly (VoIP) belgisidir.
Bu belgiler belgini maskalamak usuly bilen daşary ýurtdan jaň edilýän bolup biler. Tanyş däl we şübheli görünýän bu jaňlara jogap bermezlik ýa-da yzyna jaň etmezlik iň gowusydyr.
İzmir şäheriniň sebit kody 0232-dir. Bu kod bilen başlaýan jaňlar İzmir merkezli hemişelik telefonlardan gelýändir.
Bursa'nyň sebit kody 0224, Antalya'nyň sebit kody bolsa 0242-dir.
Näbelli belgileri Turkcaller ýaly jaň edeni anyklaýyş programmalary arkaly barlap, belginiň kime degişlidigini ýa-da beýleki ulanyjylaryň bu belgi barada näme diýendigini öwrenip bilersiňiz.
Haýsy şäher kodundan jaň edilýän bolsa-da, Turkcaller ýanyňyzda. Programmany ýükläp alyp, näbelli belgileriň kime degişlidigini bada-bat anyklap bilersiňiz, spam jaňlary bökdäp we kontaktlaryňyzy howpsuz ätiýaçlandyryp bilersiňiz.
App StoreGoogle Play
TürkCaller