Telefonunuzun ucundaki ses kendisini polis, savcı veya MASAK görevlisi olarak tanıtıp sizi bir suçla korkutuyorsa durun. Bu tür dolandırıcılık yöntemlerine karşı kendinizi nasıl koruyacağınızı ve gerçekleri nasıl ayırt edeceğinizi bu yazıda anlattık.
Kendini devletin bir organına bağlı çalışan biri gibi tanıtmak, dolandırıcıların en sık başvurduğu yoldur. Genellikle telefonun diğer ucundaki kişi çok sert, otoriter ve aceleci bir ses tonu kullanır. Sizi bir suçun parçası olduğunuza inandırmaya çalışırlar. Arka planda telsiz sesleri veya ofis gürültüsü gibi yapay sesler kullanarak ortamın ciddiyetini artırmaya çalışabilirler. Bu seslerin amacı sizin mantıklı düşünmenizi engellemek ve panik yapmanızı sağlamaktır.
Dolandırıcılar genellikle sizin isminizi, soyisminizi ve bazen de adres bilgilerinizi bir şekilde önceden ele geçirmiş olurlar. Sizi aradıklarında bu bilgileri kullanarak güven kazanmaya çalışırlar. Sizin hakkınızda birkaç doğru bilgi verdiklerinde, geri kalan her şeyin de doğru olduğunu varsaymanızı beklerler. Oysa bu bilgiler günümüzde çeşitli dijital sızıntılar veya sosyal medya üzerinden kolayca elde edilebilmektedir.
En popüler senaryolardan biri, kimlik bilgilerinizin bir terör örgütü tarafından ele geçirildiği ve adınıza hatlar açıldığı veya banka hesapları kullanıldığıdır. Size bir suç mahallinde kimliğinizin bulunduğunu söylerler. Bu durumun düzeltilmesi için operasyon yaptıklarını ve sizin yardımınıza ihtiyaç duyduklarını iddia ederler. Bu aşamada size hiçbir yere gitmemenizi ve telefonu asla kapatmamanızı tembihlerler.
Bu senaryoda şu unsurlara dikkat etmelisiniz:
Son dönemde dolandırıcıların en çok kullandığı kurumlardan biri de MASAK olmuştur. Sizi arayıp hesaplarınızın incelendiğini, şüpheli para hareketleri tespit edildiğini veya kara para aklama şüphesi altında olduğunuzu söylerler. Hesabınızdaki paranın bloke olacağını, bu yüzden parayı güvenli bir hesaba aktarmanız gerektiğini iddia ederler.
Burada bilmeniz gereken en önemli kural şudur: MASAK veya herhangi bir banka denetleme kurumu, vatandaşları telefonla arayarak hesaplarındaki parayı başka bir hesaba göndermelerini istemez. Devletin güvenli hesap diye bir uygulaması yoktur ve paranın elden teslim edilmesi veya başka bir IBAN adresine gönderilmesi tamamen bir aldatmacadır.
Dolandırıcıların en büyük korkusu, sizin bir yakınınızdan veya gerçek bir polisten yardım almanızdır. Bunu engellemek için dosyada gizlilik kararı olduğunu söylerler. Eğer birine söylerseniz hapse gireceğinizi veya operasyonun deşifre olacağını belirterek sizi korkuturlar. Hatta bazen telefonu kapatmamanız için şarjınızın bitmemesi gerektiğini, kapatırsanız suçlu sayılacağınızı iddia ederler.
Gerçek hukuk sisteminde gizlilik kararı, soruşturmanın tarafları ve yetkilileri arasındadır. Bir vatandaşın kendi güvenliği veya durumu hakkında bilgi almak için resmi makamlara başvurması gizlilik kararını ihlal etmez. Sizi kimseyle konuşturmamaya çalışıyorlarsa, bu kesinlikle bir dolandırıcılık işaretidir.
Bazen telefonunuzda arayan numara gerçekten bir polis merkezinin veya resmi bir kurumun numarası gibi görünebilir. Teknolojik imkanlar sayesinde dolandırıcılar, arayan kimliği bilgisini değiştirebilirler. Buna spoofing veya numara maskeleme denir. Ekranınızda 155 veya 0555 000 00 00 gibi bir numara görseniz bile bu numaranın gerçekten o kurumdan geldiğinin garantisi yoktur.
Turkcaller gibi uygulamalar bu tür numaraların daha önce başkaları tarafından raporlanıp raporlanmadığını görmenize yardımcı olabilir. Ancak her ne olursa olsun, ekranınızda gördüğünüz numaraya tam güvenle yaklaşmamalı, şüphe duyduğunuzda telefonu kapatıp kurumu kendi bulduğunuz resmi numaradan geri aramalısınız.
Emniyet birimleri veya adli makamlar bir konu hakkında sizinle iletişime geçmek istediğinde izledikleri yollar bellidir. Çoğu durumda size bir tebligat gönderilir veya kayıtlı adresinize polis memurları giderek sizi ifadeye davet eder. Telefonla aransanız bile bu arama sadece sizi en yakın karakola veya savcılığa davet etmek amacıyla yapılır.
Aşağıdaki durumlar gerçek bir kamu görevlisi tarafından asla yapılmaz:
Eğer böyle bir arama alırsanız sakin kalmanız en önemli adımdır. Karşıdaki kişi sizi korkutmak için bağırabilir veya tehdit edebilir. Bu durumda paniğe kapılmadan şu adımları izleyin:
Aşağıdaki tablo, karşılaştığınız durumun gerçek mi yoksa bir dolandırıcılık girişimi mi olduğunu anlamanıza yardımcı olacaktır.
| Durum | Gerçek Kamu Görevlisi | Dolandırıcı |
|---|---|---|
| Para Talebi | Kesinlikle istemez. | Güvenli hesap veya operasyon için ister. |
| İletişim Kanalı | Resmi tebligat veya karakola davet. | Sadece telefon üzerinden baskı. |
| Bilgi İsteği | Kimliğinizi doğrular, şifre istemez. | Kart şifresi ve tüm mal varlığınızı sorar. |
| Davranış Biçimi | Resmi ve mesafeli bir dil kullanır. | Tehditkar, aceleci ve korkutucu konuşur. |
Turkcaller kullanıcı topluluğu sayesinde geniş bir veri havuzuna sahiptir. Bir numara birini dolandırmaya çalıştığında, o kullanıcı bu numarayı uygulama üzerinden dolandırıcı veya spam olarak işaretleyebilir. Aynı numara sizi aradığında, telefonunuz çalarken ekranda bu uyarıyı görürsünüz.
Uygulama içinde numara sorgulama yaparak da tanımadığınız numaraların kimliğini kontrol edebilirsiniz. Örneğin 0555 000 00 00 gibi bir numaradan arandığınızda, Turkcaller size bu numaranın daha önce kaç kişi tarafından engellendiğini veya hangi etiketlerle kaydedildiğini gösterir. Bu sayede telefonu açmadan önce hazırlıklı olursunuz.
Ancak unutmayın ki dolandırıcılar sürekli yeni numaralar alabilirler. Eğer bir numara hakkında uyarı görmüyorsanız ama karşıdaki kişi sizden para istiyorsa, yine de yukarıda anlattığımız güvenlik kurallarını uygulamalısınız.
Dolandırıcıların sizi araması için bir şekilde numaranıza ulaşmış olmaları gerekir. Dijital dünyada güvenliğinizi artırmak için şu önlemleri alabilirsiniz:
Sizi arayan kişi başarılı olmasa bile bu bir suç girişimidir. Bu kişilerin başkalarını mağdur etmemesi için yasal yollara başvurmanız vatandaşlık görevidir. Elinizdeki tüm bilgileri (arama saati, numara, konuşma içeriği) yetkililerle paylaşın.
Cumhuriyet Başsavcılıklarına dilekçe vererek suç duyurusunda bulunabilirsiniz. Ayrıca Emniyet Genel Müdürlüğünün ilgili birimlerine durumu bildirebilirsiniz. Unutmayın ki bildirimde bulunmak, dolandırıcıların kullandığı hatların kapatılmasını ve ağlarının çökertilmesini sağlar.
Telefon dolandırıcılığı tamamen korku ve acele ettirme üzerine kurulu bir yöntemdir. Devletin hiçbir memurunun sizden telefonla para veya altın istemeyeceğini bildiğiniz sürece güvendesiniz. Karşıdaki kişi ne kadar inandırıcı gelirse gelsin, konuyu kapatıp resmi bir kanaldan doğrulamak sizi her zaman korur.
Turkcaller gibi yardımcı araçlar kullanarak kimliği belirsiz aramalar üzerinde kontrol sahibi olabilirsiniz. Kendi güvenliğinizi sağlamak ve sevdiklerinizi bu konuda bilgilendirmek, bu tür suç şebekelerinin en büyük engelidir.
Hayır, hiçbir polis, savcı veya jandarma personeli vatandaşlardan telefonla para, altın veya banka şifresi talep etmez.
Hayır, 155 sadece sizin yardım istemek için arayacağınız bir hattır. Emniyet birimleri sizi 155 numarası üzerinden aramaz, bu bir numara taklit etme yöntemidir.
Kesinlikle hayır. MASAK veya herhangi bir kamu kurumu paranızı başka bir hesaba göndermenizi istemez, böyle bir uygulama yoktur.
Adınız ve adresiniz gibi bilgiler çeşitli veri sızıntılarıyla internete düşmüş olabilir. Bu bilgilere sahip olmaları onların resmi görevli olduğunu kanıtlamaz.
Bu, dolandırıcıların sizi inandırmak için kullandığı yapay bir ses kaydıdır. Gerçek bir polis operasyon halindeyken telsiz sesini size dinletmez.
Hayır, şüpheli bir aramayı sonlandırmak sizi suçlu yapmaz. Aksine kendinizi korumuş olursunuz.
Gerçek bir savcı sizi en fazla ifade vermeniz için adliyeye davet eder. Asla telefonda sorgu yapmaz veya para konuşmaz.
Turkcaller, kullanıcıların raporladığı spam ve dolandırıcılık numaralarını bir havuzda toplar ve bu numaralar sizi aradığında sizi önceden uyarır.
Hemen bankanızı arayıp işlemi durdurmaya çalışın ve vakit kaybetmeden en yakın polis merkezine giderek suç duyurusunda bulunun.
Soruşturmalarda gizlilik olabilir ama bu sizin resmi makamlardan bilgi almanıza veya yardım istemenize engel bir durum değildir.
Şüpheli aramalardan korunmak ve sizi arayanın kim olduğunu öğrenmek için Turkcaller uygulamasını kullanabilirsiniz. Uygulamamız, kullanıcı raporları sayesinde dolandırıcılık girişimlerini tespit etmenize ve güvenliğinizi artırmanıza yardımcı olur.
App StoreGoogle Play
TürkCaller