Телефонуңуз шыңгырап жатат жана экранда сиз тааныбаган 0212 же 0312 сыяктуу номерди көрүп жатасыз. Бул чалуу кайсы шаардан келгенин жана ал канчалык коопсуз экенин түшүнүү үчүн аймактык коддорду билишиңиз керек.
Бүгүнкү күндө мобилдик телефондор байланыштын борборунда болсо да, стационардык байланыш дагы эле расмий мекемелер, ири ишканалар жана көптөгөн үйлөр үчүн негизги курал болуп калууда. Номердин башындагы үч орундуу код сизге ал чалуу географиялык жактан кайдан жасалганы тууралуу биринчи жана эң маанилүү маалыматты берет. Коопсуздук жагынан бул маалыматты туура чечмелөө, келген чалуунун канчалык ишенимдүү экенин түшүнүүгө жардам берет.
Мисалы, эгер сиз күтүп жаткан расмий документ же посылка болсо, адатта сизге тиешелүү шаардын жергиликтүү коду менен чалышат. Бул коддорду билүү чалуучунун жайгашкан жерин гана аныктабастан, ошондой эле телефондук алдамчылык аракеттерине каршы коргонуу механизмин иштеп чыгууга мүмкүндүк берет. Эгер сизди эч кандай байланышыңыз жок шаардан тынымсыз чалып жатышса, бул маркетингдик иш же кааланбаган чалуу болушу мүмкүн.
Түркиянын эң жыш жайгашкан шаары болгон Стамбул, телефон трафигинин көптүгүнөн улам эки башка аймактык кодго ээ болгон жалгыз облус. Шаардын Европа жана Анадолу тараптары ушул коддор аркылуу бири-биринен айырмаланат. Бул бөлүнүү стационардык байланыш инфраструктурасын пландаштырууда көп жылдар мурун жасалган жана бүгүнкү күндө да өз күчүн жогото элек система.
Стамбулдан келген чалууда бул эки кодду көрүү нормалдуу көрүнүш, себеби Түркиядагы көптөгөн банктардын башкы кеңселери, ири камсыздандыруу компаниялары жана электрондук соода сайттарынын операциялык борборлору Стамбулда жайгашкан. Бирок, баары бир тааныбаган номерлерге карата дайыма этият болуу зарыл.
Түркиянын административдик жана экономикалык борборлору болгон башка ири шаарлардын аймактык коддору да көп кездешет. Айрыкча мамлекеттик мекемелерден келген чалуулар тууралуу сөз болгондо, Анкаранын 0312 коду эң көп кездешкен номерлердин башында турат.
Бул шаарлардан келген чалуулар адатта бизнес дүйнөсү же расмий иштерге байланыштуу болот. Эгерде бул шаарларда эч кандай ишиңиз жок болсо жана чалган номер сизге тааныш эмес болсо, жооп берерден мурун номердин кимге таандык экенин текшерүү жакшы идея болушу мүмкүн. Turkcaller тиркемеси бул учурда чалуучунун ким экени тууралуу маалымат берип, күмөнүңүздү сейилдетет.
Түркиянын 81 облусунун ар бири өзүнүн уникалдуу аймактык кодуна ээ. Бул коддор адатта географиялык аймактарга жараша топтолгон. Мармара аймагы 2 менен башталса, Борбордук Анадолу 3 менен, ал эми Кара деңиз жана Чыгыш аймактары 4 менен башталган коддорду колдонушат. Төмөндө алфавиттик жана географиялык маанисине жараша иреттелген кээ бир маанилүү шаар коддору берилген:
| Шаардын аталышы | Аймактык код |
|---|---|
| İstanbul (Avrupa) | 0212 |
| İstanbul (Anadolu) | 0216 |
| Ankara | 0312 |
| İzmir | 0232 |
| Bursa | 0224 |
| Antalya | 0242 |
| Adana | 0322 |
| Konya | 0332 |
| Erzurum | 0442 |
| Trabzon | 0462 |
| Gaziantep | 0342 |
| Kocaeli | 0262 |
| Eskişehir | 0222 |
| Diyarbakır | 0412 |
| Samsun | 0362 |
Туризм жана айыл чарба борбору болгон шаарларыбыздан келген чалуулар да күнүмдүк жашообузда орун алат. Айрыкча жай айларында туристтик аймактардан жасалган чалуулардын саны көбөйүшү мүмкүн. 0242 Antalya үчүн колдонулган код болсо, 0322 Adana'нын, 0332 болсо Konya'нын стационардык коду.
Erzurum (0442) жана Trabzon (0462) сыяктуу облустар болсо Чыгыш жана Кара деңиз аймактарынын байланыш борборлору сыяктуу. Номердин 4 менен башталышы чалуунун чоң ыктымалдуулук менен Кара деңиз, Чыгыш же Түштүк-Чыгыш Анадолу аймактарынан жасалганын көрсөтөт. Бул жалпы бөлүштүрүүнү билүү телефонуңузга чалган бейтааныш адамдын ниетин түшүнүүнү жеңилдетет.
Шаар коддорунан тышкары, корпоративдик байланышта көп кездешкен эки башка номер тобу бар: 444 жана 0850. Булар географиялык аймакка байланбаган номерлер. 444 менен башталган номерлер эски типтеги корпоративдик номерлер жана адатта стационардык линияга туташкан. Бирок баасы жана техникалык чектөөлөрү үчүн бүгүнкү күндө популярдуулугун жоготуп жатат.
0850 менен башталган номерлер болсо булут технологиясына негизделген байланыш системалары болуп саналат. Алар физикалык кабелди талап кылбайт жана интернет аркылуу иштешет. Бул номерлердин эң чоң өзгөчөлүгү, сиз дүйнөнүн кайсы жеринде болсоңуз да, Түркиянын ичинен чалып жаткандай көрүнө аласыз. Көптөгөн кардарларды тейлөө кызматтары ушул номерлерди тандашат. Бирок, тилекке каршы, бул жагдай алдамчыларга да бул номерлерди оңой алууга мүмкүндүк берет. Ошондуктан 0850 номеринен келген чалууда корпоративдик кимликти текшерүү абдан маанилүү.
Стационардык телефондор мурун эң ишенимдүү байланыш куралы болгон, себеби ар бир номер физикалык дарекке байланган болчу. Бирок бүгүнкү технология менен үн чалуулары интернет аркылуу багытталышы мүмкүн. Алдамчылар өздөрүн банк, полиция же прокуратура органы катары көрсөтүү үчүн өзгөчө Анкара (0312) же Стамбул (0212) сыяктуу ишеним жараткан шаар коддорун колдонушу мүмкүн.
Бир стационардык номерден келген чалуунун шектүү экенин түшүнүү үчүн төмөнкү жагдайларга көңүл бурсаңыз болот:
Кээде телефонуңузда +90 менен башталган, бирок кадимки мобилдик же стационардык номерлердин тартибине туура келбеген номерлерди көрүшүңүз мүмкүн. Айрым учурларда алдамчылар чет өлкөдөн жасаган чалууларын Түркиядан келип жаткандай көрсөтүү үчүн техникалык ыкмаларды колдонушат. Бул жагдай номерди жашыруу деп аталат.
Экранда көрүнгөн номер +90 555 000 00 00 форматында Түркиянын номери сыяктуу болсо да, эгер чалуучунун үнүндө кечигүү болсо же байланыш сапаты өтө начар болсо, бул чалуу интернет программасы аркылуу жасалып жаткан болушу мүмкүн. Өзгөчө чет өлкө менен байланышы бар алдамчылык топтору бул ыкманы абдан көп колдонушат. Мындай шектүү учурда, каршы тарап айткан мекеменин өзүнүн расмий номерине кайра чалуу эң коопсуз жол болуп саналат.
Тааныбаган бир номер сизди чакырганда паникага алдырбастан, төмөнкү кадамдарды аткаруу коопсуздугуңузду коргоого жардам берет. Эсиңизде болсун, эч бир расмий мекеме сизден телефон аркылуу накталай акча которууну же сырсөз маалыматын сурабайт.
Бул жөнөкөй кадамдар өзгөчө кары-картаңдар жана технологиядан алыс адамдар үчүн өмүрдү сактап калуучу мааниге ээ болушу мүмкүн. Сиз билбеген шаардын кодунан келген жана сизди бир нерсеге мажбурлаган чалуулар алдында сабырдуу болуу эң чоң куралыңыз.
Алдамчылар жалган сценарийлерди гана түзбөстөн, адамдардын ишенимине кирүү үчүн белгилүү аймактык коддорду туурашат. Стационардык номерлердин коддорун билүү бул оюндун бир бөлүгүн бузууга жардам берет. Бирок бул гана жетишсиз. Өз коопсуздугуңуз үчүн түзмөгүңүздөгү коопсуздук жөндөөлөрүн да оптималдаштырыңыз.
Тааныбаган адамдарга телефон аркылуу эч качан ИНН номери, апаңыздын кыздык фамилиясы сыяктуу маанилүү маалыматтарды бербеңиз. Банктар адатта сизди чакырганда бул маалыматтарды толугу менен сурабайт, болгону тактоо үчүн айрым цифраларын тастыктоону суранышат. Эгер каршы тарап өжөрлүк кылса, телефонду коюп, өзүңүздүн коопсуз каналыңыз аркылуу байланышка чыгыңыз.
Чыныгы компания же мекеме адатта корпоративдик линияны колдонот. Мисалы, ири банк сизди жеке мобилдик номерден чакырбайт. Эгер телефонуңузда 05xx менен башталган номер көрүнүп жатса жана каршы тарап банктан чалып жатканын айтса, бул чоң кооптуу белги.
Стационардык номерлерде болсо абал бир аз татаалыраак. Чакан ишканалар кадимки райондук линияларды колдонушу мүмкүн, бирок ири түзүмдөр адатта 444 же 0850 сыяктуу борборлоштурулган системаларды же АТС аркылуу чыккан 0212, 0312 сыяктуу шаар коддорун тандашат. Чалган номер корпоративдик кимликке ээ же жок экенин билүүнүн эң оңой жолу бул номерди заманбап чалуучуну аныктоо тиркемелери менен текшерүү.
Эми жүздөгөн шаар коддорун же миңдеген корпоративдик номерлерди жаттоонун кереги жок. Технология сизди бул түйшүктөн куткаруу үчүн сонун куралдарды сунуштайт. Turkcaller сыяктуу тиркемелер кеңири маалымат базасынын жардамы менен чалуучу шаардык линиябы, компаниябы же потенциалдуу алдамчыбы экенин сизге заматта көрсөтө алат.
Сиз болгону чалууга жооп берүү же бербөө жөнүндө чечим кабыл аласыз. Мындай тиркемелер колдонуучулардын пикирлери менен дайыма жаңыланып турат. Эгерде бир номер көптөгөн адамдар тарабынан 'жарнама' же 'алдамчылык' катары белгиленсе, телефонуңуз шыңгыраган учурда бул эскертүүнү экраныңыздан көрө аласыз. Бул сизге убакытты үнөмдөйт жана тынчтык берет.
0212 коду Стамбулдун Европа тарабына таандык аймактык код. Бешикташ, Шишли жана Бакыркөй сыяктуу райондордогу стационардык номерлер ушул код менен башталат.
0216 коду Стамбулдун Анадолу тарабына таандык стационардык байланыш коду. Кадыкөй, Үскүдар жана Картал сыяктуу райондордон жасалган чалуулар ушул код менен көрүнөт.
0312 коду Анкара облусуна таандык. Борбор калаадагы мамлекеттик мекемелер жана үй телефондору ушул код аркылуу байланыш түзөт.
0850 номерлери корпоративдик кардарларды тейлөө кызматтары тарабынан колдонулат, бирок интернет аркылуу оңой алына алгандыктан этият болуу керек. Turkcaller сыяктуу тиркемелер менен бул номерлердин ким экендигин текшерүү коопсуз.
Эгер чалуучу паника жаратып, сизден акча же сырсөз сураса, бул алдамчылыктын белгиси. Расмий мекемелер эч качан телефон аркылуу мындай талаптарды койбойт.
444түү номерлер адатта салттуу оператордук линияларга байланган жана аймактык кодду талап кылбайт. 0850 болсо толугу менен интернетке негизделген (VoIP) номер.
Бул номерлер номерди жашыруу ыкмасы менен чет өлкөдөн чалынып жатышы мүмкүн. Тааныбаган жана шектүү көрүнгөн бул чалууларга жооп бербөө же кайра чалбоо эң туура жол.
Измир облусунун аймактык коду 0232. Бул код менен башталган чалуулар Измирде жайгашкан стационардык номерлерден келет.
Бурсанын аймактык коду 0224, ал эми Анталиянын аймактык коду 0242.
Белгисиз номерлерди Turkcaller сыяктуу чалуучуну аныктоо тиркемелери аркылуу текшерип, номер кимге таандык экенин же башка колдонуучулардын ал номер жөнүндө эмне дегенин биле аласыз.
Кайсы шаардын кодунан чалып жатышпасын, Turkcaller сиз менен. Тиркемени жүктөп алуу менен белгисиз номерлерди дароо аныктап, спам чалууларды бөгөттөп жана байланыш тизмеңизди коопсуз камдык көчүрмөсүн сактай аласыз.
App StoreGoogle Play
TürkCaller