Telefonunuz çalır və ekranda tanımadığınız 0212 və ya 0312 kimi bir nömrə görürsünüz. Bu zəngin hansı şəhərdən gəldiyini və təhlükəsiz olub-olmadığını anlamaq üçün ərazi kodlarını bilməlisiniz.
Günümüzdə mobil telefonlar ünsiyyətin mərkəzində olsa da, sabit xətlər hələ də rəsmi qurumlar, böyük müəssisələr və bir çox ev üçün əsas ünsiyyət vasitəsi olmağa davam edir. Bir nömrənin başındakı üç rəqəmli kod sizə o zəngin coğrafi olaraq haradan edildiyinə dair ilk və ən vacib ipucunu verir. Təhlükəsizlik baxımından bu məlumatı düzgün şərh etmək gələn zəngin qanuniliyini anlamağınıza kömək edir.
Məsələn, gözlədiyiniz rəsmi bir sənəd və ya kuryer varsa, adətən müvafiq şəhərin yerli kodu ilə zəng edilməyiniz gözlənilir. Bu kodları bilmək yalnız zəng edənin yerini müəyyən etməklə qalmır, həm də telefon fırıldaqçılığı cəhdlərinə qarşı bir müdafiə mexanizmi inkişaf etdirməyinizi təmin edir. Əgər heç bir əlaqənizin olmadığı bir şəhərdən davamlı olaraq zəng gəlirsə, bu vəziyyət bir marketinq fəaliyyəti və ya istənilməyən bir zəng ola bilər.
Türkiyənin ən sıx məskunlaşmış şəhəri olan İstanbul, intensiv telefon trafiki səbəbindən iki fərqli ərazi koduna malik olan yeganə şəhərimizdir. Şəhərin Avropa və Anadolu tərəfləri bu kodlar vasitəsilə bir-birindən ayrılır. Bu fərqləndirmə sabit xətlərin infrastrukturunun planlaşdırılmasında illər əvvəl edilib və günümüzdə də hələ öz qüvvəsini qoruyan bir sistemdir.
İstanbuldan gələn bir zəngdə bu iki kodu görmək olduqca normaldır, çünki Türkiyədəki bir çox bankın baş ofisi, böyük sığorta şirkətləri və e-ticarət saytlarının əməliyyat mərkəzləri İstanbulda yerləşir. Lakin yenə də tanımadığınız nömrələrə qarşı hər zaman ehtiyatlı olmağınızda fayda var.
Türkiyənin inzibati və iqtisadi mərkəzləri olan digər böyük şəhərlərin ərazi kodları da tez-tez qarşımıza çıxır. Xüsusilə dövlət qurumlarından gələn zənglərdən söhbət getdikdə Ankaranın ərazi kodu olan 0312 ən çox rast gəlinən nömrələrin başında gəlir.
Bu şəhərlərdən gələn zənglər adətən iş dünyası və ya rəsmi əməliyyatlarla bağlıdır. Əgər bu şəhərlərdə bir işiniz yoxdursa və zəng edən nömrə sizə yad gəlirsə, cavab verməzdən əvvəl nömrənin kimə aid olduğunu yoxlamaq yaxşı fikir ola bilər. Turkcaller tətbiqi bu məqamda sizə zəng edənin kimliyi haqqında məlumat verərək qərarsızlığınızı aradan qaldıra bilər.
Türkiyədəki 81 şəhərin hər biri özünəməxsus ərazi koduna malikdir. Bu kodlar adətən coğrafi bölgələrə görə qruplaşdırılıb. Marmara bölgəsi 2 ilə başladığı halda, İç Anadolu bölgəsi 3 ilə, Qara dəniz və Şərq bölgələri isə 4 ilə başlayan kodlardan istifadə edir. Budur əlifba sırası və coğrafi əhəmiyyətinə görə düzülmüş bəzi kritik şəhər kodları:
| Şəhər Adı | Ərazi Kodu |
|---|---|
| İstanbul (Avropa) | 0212 |
| İstanbul (Anadolu) | 0216 |
| Ankara | 0312 |
| İzmir | 0232 |
| Bursa | 0224 |
| Antalya | 0242 |
| Adana | 0322 |
| Konya | 0332 |
| Erzurum | 0442 |
| Trabzon | 0462 |
| Gaziantep | 0342 |
| Kocaeli | 0262 |
| Eskişehir | 0222 |
| Diyarbakır | 0412 |
| Samsun | 0362 |
Turizm və kənd təsərrüfatı mərkəzi olan şəhərlərimizdən gələn zənglər də gündəlik həyatımızda yer tapır. Xüsusilə yay aylarında turistik bölgələrdən edilən zənglərin sayı arta bilər. 0242 Antalya üçün istifadə edilən kod ikən, 0322 Adananın, 0332 isə Konyanın sabit xətt kodudur.
Erzurum (0442) və Trabzon (0462) kimi şəhərlər isə Şərq və Qara dəniz bölgələrinin ünsiyyət mərkəzləri kimidir. Bir nömrənin 4 ilə başlaması zəngin böyük ehtimalla Qara dəniz, Şərq və ya Cənub-Şərqi Anadolu bölgələrindən edildiyini göstərir. Bu ümumi paylanmanı bilmək telefonunuza baxan bir yabancının niyyətini anlamağınızı asanlaşdırır.
Şəhər kodlarından əlavə, korporativ ünsiyyətdə tez-tez gördüyümüz iki fərqli nömrə qrupu daha var: 444 və 0850. Bunlar coğrafi bölgəyə bağlı olmayan nömrələrdir. 444 ilə başlayan nömrələr köhnə tip korporativ nömrələrdir və adətən bir sabit xəttə bağlıdırlar. Lakin xərcləri və texniki məhdudiyyətləri səbəbindən günümüzdə populyarlıqlarını itirməkdədirlər.
0850-li nömrələr isə bulud əsaslı ünsiyyət sistemləridir. Fiziki kabelə ehtiyac duymurlar və internet üzərindən işləyirlər. Bu nömrələrin ən böyük xüsusiyyəti dünyanın harasında olursunuzsa olun, Türkiyə daxilindən zəng edilirmiş kimi görünə bilməsidir. Bir çox müştəri xidmətləri bu nömrələrə üstünlük verir. Lakin təəssüf ki, bu vəziyyət bədniyyətli şəxslərin də bu nömrələri asanlıqla əldə edə bilməsinə səbəb olur. Buna görə də 0850-li bir nömrədən gələn zəngdə korporativ kimlik doğrulaması aparmaq çox kritikdir.
Sabit xətlər əvvəllər ən etibarlı ünsiyyət vasitələri idi, çünki hər nömrə fiziki ünvana bağlı idi. Lakin günümüz texnologiyası ilə səsli zənglər internet üzərindən yönləndirilə bilir. Fırıldaqçılar özlərini bank, polis və ya prokurorluq orqanı kimi göstərmək üçün xüsusilə Ankara (0312) və ya İstanbul (0212) kimi etibar yaradan şəhər kodlarından istifadə edə bilərlər.
Bir sabit xəttdən gələn zəngin şübhəli olub-olmadığını anlamaq üçün bu məqamlara diqqət yetirə bilərsiniz:
Bəzən telefonunuzda +90 ilə başlayan, lakin normal mobil və ya sabit xətt ardıcıllığına uyğun gəlməyən nömrələr görə bilərsiniz. Bəzi hallarda fırıldaqçılar xaricdən etdikləri zəngləri Türkiyədən gəlirmiş kimi göstərmək üçün texniki üsullardan istifadə edirlər. Bu vəziyyətə nömrə maskalanması deyilir.
Ekranda gördüyünüz nömrə +90 555 000 00 00 şəklində Türkiyə formatında olsa belə, əgər zəng edənin səsində gecikmə varsa və ya ünsiyyət keyfiyyəti çox aşağıdırsa, bu zəng bir internet proqramı vasitəsilə edilir ola bilər. Xüsusilə xariclə əlaqəli fırıldaqçılıq şəbəkələri bu üsuldan çox tez-tez istifadə edir. Belə şübhəli vəziyyətdə qarşı tərəfin iddia etdiyi qurumu öz rəsmi nömrəsi vasitəsilə geri yığmağınız ən təhlükəsiz yoldur.
Tanımadığınız bir nömrə sizi yığdıqda təşvişə düşməzdən əvvəl bu addımları izləmək təhlükəsizliyinizi qorumağa kömək edər. Unutmayın ki, heç bir rəsmi qurum sizdən telefonda nağd pul köçürməsi və ya şifrə məlumatı istəməz.
Bu sadə addımlar xüsusilə yaşlılar və texnologiyadan uzaq şəxslər üçün həyat xilas edici ola bilər. Bilmədiyiniz bir şəhər kodundan gələn və sizi nəyəsə məcbur edən zənglər qarşısında sakit qalmaq ən böyük silahınızdır.
Fırıldaqçılar yalnız saxta ssenarilər qurmaqla qalmır, həm də insanların etibarını qazanmaq üçün tanınmış ərazi kodlarını təqlid edirlər. Sabit xətt kodlarını bilmək bu oyunun bir hissəsini pozmağınızı təmin edir. Lakin təkbaşına kifayət deyil. Öz təhlükəsizliyiniz üçün cihazınızdakı təhlükəsizlik parametrlərini də optimallaşdırmalısınız.
Tanımadığınız şəxslərə telefon vasitəsilə əsla T.C. şəxsiyyət vəsiqəsi nömrəsi, ananın qızlıq soyadı kimi kritik məlumatları verməyin. Banklar adətən sizi yığdıqda bu məlumatların hamısını soruşmur, yalnız təsdiqləmək üçün müəyyən rəqəmlərini təsdiq etməyinizi istəyirlər. Əgər qarşıdakı şəxs israrlıdırsa, telefonu söndürüb öz təhlükəsiz kanalınızdan əlaqə saxlayın.
Həqiqi bir şirkət və ya qurum adətən korporativ bir xətt istifadə edir. Məsələn, böyük bir bank sizi şəxsi mobil telefon nömrəsindən yığmaz. Əgər telefonunuzda 05xx ilə başlayan bir nömrə görünür və qarşıdakı şəxs bir bankdan zəng etdiyini deyirsə, bu ciddi bir təhlükə siqnalıdır.
Sabit xətlərdə isə vəziyyət bir az daha qarışıqdır. Kiçik müəssisələr normal məhəllə xətlərini istifadə edə bilər, lakin böyük strukturlar adətən 444 və ya 0850 kimi mərkəzi sistemləri yaxud ATS vasitəsilə çıxan 0212, 0312 kimi şəhər kodlarını üstün tuturlar. Zəng edən nömrənin korporativ bir kimliyə sahib olub-olmadığını anlamağın ən asan yolu o nömrəni müasir zəng edən kimliyi tətbiqləri ilə yoxlamaqdır.
Artıq yüzlərlə şəhər kodunu və ya minlərlə korporativ nömrəni əzbərləməyinizə ehtiyac yoxdur. Texnologiya sizi bu yükdən qurtarmaq üçün əla vasitələr təqdim edir. Turkcaller kimi tətbiqlər geniş məlumat bazaları sayəsində zəng edənin bir şəhər xətti, bir şirkət, yoxsa potensial bir fırıldaqçı olduğunu sizə dərhal göstərə bilər.
Siz yalnız zəngə cavab verib-verməməyə qərar verirsiniz. Bu cür tətbiqlər istifadəçilərin rəyləri ilə daim yenilənir. Əgər bir nömrə bir çox şəxs tərəfindən 'reklam' və ya 'fırıldaqçılıq' olaraq qeyd edilibsə, telefonunuz çaldığı anda bu xəbərdarlığı ekranınızda görə bilərsiniz. Bu da sizə həm vaxt qazandırır, həm də rahatlıq verir.
0212 kodu İstanbulun Avropa tərəfinə aid bir ərazi kodudur. Beşiktaş, Şişli və Bakırköy kimi rayonlardakı sabit xətlər bu kodla başlayır.
0216 kodu İstanbulun Anadolu tərəfinə aid sabit xətt kodudur. Kadıköy, Üsküdar və Kartal kimi rayonlardan edilən zənglər bu kodla görünür.
0312 kodu Ankara şəhərinə aiddir. Paytaxtdakı dövlət qurumları və ev xətləri bu kod vasitəsilə ünsiyyət qurur.
0850-li nömrələr korporativ müştəri xidmətləri tərəfindən istifadə edilir, lakin internet üzərindən asanlıqla əldə edilə bildiyi üçün diqqətli olunmalıdır. Turkcaller kimi tətbiqlərlə bu nömrələrin kimliyini yoxlamaq təhlükəsizdir.
Əgər zəng edən şəxs təşviş yaradaraq sizdən pul və ya şifrə istəyirsə, bu bir fırıldaqçılıq əlamətidir. Rəsmi qurumlar əsla telefon vasitəsilə bu cür tələblər irəli sürmür.
444-lü nömrələr adətən ənənəvi operator xətlərinə bağlıdır və coğrafi ərazi kodu tələb etmir. 0850 isə tamamilə internet əsaslı (VoIP) bir nömrədir.
Bu nömrələr nömrə maskalanması üsulu ilə xaricdən zəng edir ola bilər. Tanımadığınız və şübhəli görünən bu zənglərə cavab verməmək və ya geri zəng etməmək ən yaxşısıdır.
İzmir şəhərinin ərazi kodu 0232-dir. Bu kodla başlayan zənglər İzmir mərkəzli sabit xətlərdən gəlir.
Bursanın ərazi kodu 0224, Antalyanın ərazi kodu isə 0242-dir.
Bilinməyən nömrələri Turkcaller kimi zəng edən kimliyi tətbiqləri vasitəsilə sorğulayaraq nömrənin kimə aid olduğunu və ya digər istifadəçilərin bu nömrə haqqında nə dediyini öyrənə bilərsiniz.
Hansı şəhər kodundan zəng edilməsindən asılı olmayaraq, Turkcaller yanınızdadır. Tətbiqi yükləyərək bilinməyən nömrələrin kimliyini dərhal müəyyən edə bilər, spam zəngləri bloklaya və kontaktlarınızı təhlükəsiz şəkildə ehtiyat nüsxələyə bilərsiniz.
App StoreGoogle Play
TürkCaller